Ubuhlakani bokwenza izinqumo
Session 2 of 7 · ~8 min
- 1 Choices
- 2 Principles
- 3 Mental
- 4 Emotional
- 5 Physical
- 6 Spiritual
Zijwayeze ubuhlakani bokwenza izinqumo ngesibonelo sangempela, umkhuba omncane nohlelo lwe-uma–ke.
Play the Choices introStep 1 of 8: Hook
Abantu ababili abaphezulu bafuna izinto eziphambene ngoLwesihlanu. Wonke umuntu ukubheka. Wenzani emizuzwini eyishumi ezilandelayo?
Step 2 of 8: Core idea
Ubuhlakani bokwenza izinqumo ikhono lokuguqula isimo esididekile libe yizinketho ezicacile, izilinganiso nesinyathelo esilandelayo, ngaphandle kokuma noma ukushesha kakhulu. Indlela esheshayo: - Izinketho: bhala okungenani ezintathu (A, B, C). Impendulo engcono ivame ukungabi eyokuqala. - Izilinganiso: khetha izinto ezimbili noma ezintathu ezibaluleke kakhulu (isibonelo umthelela, ukuhambisana nezindinganiso, nokuthi kulula kangakanani ukubuyisa). - Linganisa unqume: qhathanisa izinketho nezilinganiso, bese unquma usho ukuthi kungani. Izinqumo eziningi ziya ngcono ngokuma okufushane okuhleliwe. Zimbalwa kakhulu eziphuthumayo njengoba zizwakala.
Step 3 of 8: Real-world example
Ngemva kweminyaka yesomiso, iKapa laxwayisa ukuthi ompompi bangoma ngosuku olwathiwa “i-Day Zero”. Abaholi bedolobha, amabhizinisi nemindeni babhekana nezinketho ezinzima: imikhawulo eqinile yamanzi, ukulawulwa komfutho wamanzi, izinhlelo ezintsha zokuhlinzeka kanye nomkhankaso womphakathi owenze ubungozi bubonakale kuwo wonke umuntu. Izilinganiso ezicacile (gcina amanzi egeleza ezidingweni ezibalulekile, yabelana ngomthwalo ngokufanele) nezinketho ezazingalungiswa uma imvula ifika zasiza idolobha ligweme i-Day Zero. Izakhamuzi eziningi zashintsha imikhuba yansuku zonke ngokushesha ngoba izinketho zachazwa ngokusobala.
Source: Ukuxhumana kwenkinga yamanzi yedolobha laseKapa, 2018; kubikiwe kabanzi.
Step 4 of 8: Reflect
Cabanga ngesinqumo obulokhu usibekela. Yini ekumisa: izinketho ezimbalwa kakhulu, izilinganiso ezingacacile, noma ukwesaba ukuphamba?
Step 5 of 8: Micro-practice
Thatha isinqumo esisodwa osibhekene naso manje. Ekhasini elilodwa bhala izinketho ezintathu, izilinganiso ezintathu namaphuzu enketho ngayinye. Nquma, uthumele inothi lesinqumo lemigqa emihlanu kubantu abathintekayo.
Step 6 of 8: If–then plan
Plans written as “If [situation], then I will [action]” make follow-through much more likely than good intentions alone. Use ours or make it yours.
Step 7 of 8: Check your understanding
Step 8 of 8: Journal
Leadership journal
Bhala isinqumo esisodwa osenzile kuleli sonto usebenzisa indlela yezinketho nezilinganiso. Yini ukwakheka okuyishintshile?
For facilitators, teachers and coaches · workplace groups · ~15 min
Discussion questions
- Yiziphi izinqumo zethu eziphindaphindayo ezingasizakala ngezilinganiso esezivunyelwe?
- Sivame ukubhala kanjani ukuthi kungani sinqume into?
Group activity
Amathimba athatha isinqumo esisodwa sangempela esalindele aqedele igridi yezinketho nezilinganiso ebhodini elimhlophe emizuzwini eyi-10, bese eqhathanisa nokuthi ngokuvamile sasinganqunywa kanjani.